Bedplassen
Bedplassen gebeurt doordat je kind ’s nachts niet merkt dat de blaas vol is. De blaas geeft geen duidelijk seintje, of je kind wordt er niet wakker van. De hersenen, zenuwen, blaas en bekkenbodemspieren moeten leren samenwerken. Het gaat meestal om een volle plas, niet om een paar druppels. Bedplassen kan een tijd stoppen en later weer terugkomen.
Oorzaken
Bedplassen komt meestal niet door een medische oorzaak. De kans dat bedplassen wordt veroorzaakt door een afwijking van de blaas of de urinewegen is heel klein. Vaak komt het in de familie voor. Het ligt niet aan hoe diep je kind slaapt of aan hoeveel hij of zij drinkt.
Overdag op tijd plassen
Veel kinderen stellen plassen overdag uit. Ze zijn lekker aan het spelen en gunnen zich geen tijd om naar de wc te gaan. Leer je kind om op vaste momenten te plassen, ook als hij of zij niet dringend moet. Dat helpt om ’s nachts beter te voelen wanneer de blaas vol is.
Wat kun je doen?
- Laat je kind op vaste tijden plassen: bij opstaan, voor school, tussen de middag, na school, na het eten en voor het slapen. Let erop dat je kind goed uitplast. Maak bijvoorbeeld de volgende afspraak: blijf nog tien tellen op de wc zitten als je denkt dat je klaar bent met plassen.
- Geef geen straf: een natte nacht gebeurt niet expres.
- Geef complimenten bij droge nachten. Je kunt een beloningskaart gebruiken.
- Laat je kind meehelpen met het verschonen, maar maak het geen straf.
- Laat je kind vlak voor jouw eigen bedtijd nog een keer plassen.
- Kinderen kunnen soms bang zijn om ’s nachts uit bed te komen. Praat hierover met je kind.
- Slaapt je kind in een hoogslaper? Laat je kind dan tijdelijk op de grond slapen om makkelijker naar de wc te kunnen.
Wat kun je beter NIET doen?
- Minder drinken geven. Kinderen moeten 1 tot 1,5 liter per dag drinken en mogen gerust nog een bekertje water drinken voordat ze naar bed gaan. Je kind moet leren voelen wanneer de blaas vol is.
- Luiers gebruiken. Met een luier voelen kinderen niet goed wanneer ze plassen. Bescherm het matras met een waterdicht hoeslaken.
- Grapjes of opmerkingen maken over het bedplassen. Dat maakt kinderen onzeker. Stel ook geen termijn. Het kan een tijdje duren voordat het bedplassen helemaal over is. Heb geduld.
Kies een aanpak
Er zijn verschillende manieren om bedplassen aan te pakken. Kies wat bij jou en je kind past. Bereid je kind goed voor en probeer de aanpak minstens acht weken. Elk kind reageert anders: soms is er snel resultaat, soms duurt het langer.
📅 Wek-aanpak (tot 6 jaar)
- Maak je kind 2 à 3 uur na het inslapen wakker en laat het plassen. Bijvoorbeeld als jij zelf naar bed gaat. Wek je kind nooit eerder dan anderhalf uur na het inslapen.
- Zorg dat je kind echt wakker is (spreek bijvoorbeeld een wachtwoord af, dat je kind bij het wakker maken moet noemen).
- Laat je kind zoveel mogelijk zelf doen: uit bed komen, naar de wc lopen, doorspoelen.
- Maak je kind maar één keer per nacht wakker.
- Is je kind al nat? Probeer het de volgende keer iets eerder.
- Na een aantal droge nachten (bijv. 7 of 10), stop je met wakker maken en kijk je of het droog blijft.
⭐ Beloningsaanpak (tot 8 jaar)
- Je kind mag na elke droge nacht een sticker op een (zelfgemaakte) kalender of poster plakken.
- Leg aan je kind uit wat de bedoeling is. Bijvoorbeeld: 'Het is de bedoeling dat je bed droog blijft 's nachts. Als je bed 's ochtends nog droog is, mag je op de kalender een sticker plakken of een zonnetje tekenen.
- Spreek een beloning af bij bijvoorbeeld 5 stickers (voorlezen, een klein cadeautje, een keer zwemmen, een film kijken …). De droge nachten hoeven niet achter elkaar te zijn.
- Gaat het een nacht mis? Blijf positief: ‘Morgen lukt het vast weer!’.
⏰ Plaswekker (vanaf 6 jaar)
- Je kind draagt een speciale onderbroek. Als het broekje nat wordt, gaat de wekker. Zo leert je kind wakker worden van een volle blaas.
- De plaswekker werkt vaak goed, maar heeft tijd nodig (minstens 2-3 maanden).
- Goede begeleiding is belangrijk. JGZ, de huisarts of de fabrikant kan hierbij helpen.
- Werkt het na 8 weken niet goed genoeg? Stop dan tijdelijk en probeer het later opnieuw.
- Bij een terugval kun je weer met de training beginnen.
- 70% van de kinderen wordt met de plaswekker uiteindelijk droog.
Hoe kom je aan een plaswekker?
Je kunt een plaswekker kopen of huren bij een thuiszorgwinkel of online. Je hoeft geen dure plaswekker met wifi-verbinding te kopen. Een eenvoudige plaswekker werkt meestal net zo goed. Vraag aan je zorgverzekeraar of een plaswekker voor je kind wordt vergoed.
Gaat je kind ergens logeren of op schoolkamp?
Soms is het extra belangrijk voor je kind dat het niet in bed plast. Bijvoorbeeld als het ergens gaat logeren of op schoolkamp gaat. Misschien kan je kind dan voor korte tijd een medicijn tegen bedplassen proberen. Probeer dit alleen als de adviezen en behandelingen tegen bedplassen nog niet genoeg hebben geholpen. En je kind anders niet mee kan gaan.
Lees meer over het medicijn op www.thuisarts.nl.
Heb je vragen of wil je hulp?
Neem dan contact op met je huisarts of met JGZ, telefoon (088) 054 99 99.